Новости Archives - Europe House

Категорија: Новости

Кафе со амбасадори во Велес: Дигитализација, сајбер-безбедност и „ФИМИ”

Posted on by Irena Hristov

Вчера во Europe House Велес се одржа ново издание на „Кафе со амбасадори”, посветено на темата „Дигитализација, сајбер-безбедност и ФИМИ (странско мешање и манипулирање со информации)”, со учество на амбасадорот на Франција, Н.Е. Кристоф Ле Риголер, и амбасадорот на Италија, Н.Е. Паоло Палминтери.

Во разговорот учествуваа претставници од локалните институции, медиумите, граѓанското општество и бизнис-заедницата, како и млади и професори. Во фокусот беа влијанието на дигиталните платформи врз јавниот простор и демократијата, независноста на медиумите, заштитата на правата на граѓаните на интернет и предизвиците поврзани со дезинформациите и сајбер-безбедноста.

Дискусијата се осврна на прашањето кој ги поставува правилата и влијание на содржините што ги гледаме, споделуваме и читаме на платформите, како и на напорите на Европа да ги заштити граѓанските права и демократските вредности во дигиталната средина. Беа отворени и прашањата за европските правила за дигиталните платформи, за односот меѓу заштитата на демократијата и слободата на говорот, но и за тоа како да се зајакне новинарскиот интегритет, и локално и глобално.

Сајбер-нападите беа разгледани како безбедносен предизвик, а не само како технички проблем. Посебно внимание беше посветено на странското мешање и дезинформациите во Европа и Западен Балкан. Се разговараше за тоа како постојните поделби и нерешените спорови може да бидат искористени за ширење пораки што ја поткопуваат довербата и придонесуваат за нестабилност. Учесниците разговараа и за тоа што можат да направат земјите кандидати уште пред членството во ЕУ за да ја заштитат демократијата и информацискиот простор, како и за поддршката што земјите членки можат да ја понудат.

На крајот, учесниците беа поканети да размислат за тоа што можат да направат локалните институции, медиумите, училиштата, граѓанското општество и бизнис-заедницата за нивните заедници да бидат поотпорни на манипулации.

„Кафе со амбасадори“ е дел од активностите на Europe House, насочени кон отворање простор за дијалог за европските политики, искуства и вредности и нивното практично значење за граѓаните и локалните заедници низ Северна Македонија.

Истражување на можностите за студирање во ЕУ: од стипендии до студентски размени

Posted on by Irena Hristov

Саемите за можности за студирање во ЕУ (Study Opportunities in the EU), организирани во Europe House Битола и Europe House Тетово, им овозможија на младите одблизу да ги истражат образовните програми во Европа, отворајќи им нови академски хоризонти и инспиративни разговори за иднината!

Овие еднодневни настани во рамки на Erasmus Days 2026, ги поврзаа идните студенти со претставници на амбасади и образовни институции, кои споделија практични информации за стипендии, студентски размени и програми за академска мобилност.

Europe House Битола: Твојата можност за студирање во Европа започнува тука!

Саемот во Europe House Битола ги обедини претставниците на амбасадите на Франција, Австрија, Германија, Грција и Бугарија, претставници на програмата Еразмус+ и локални академски институции. Покрај информациите за студиските програми и можностите за финансиска поддршка, младите имаа можност да слушнат и искуства од свои врсници кои веќе студирале во странство.

Разговорите им помогнаа на младите посетители директно да се запознаат со чекорите потребни за продолжување на образованието во некоја од европските земји. Но, академското знаење не е единствената придобивка. Студирањето во странство отвора простор за запознавање со нови култури, создавање пријателства, и стекнување вештини и искуства што остануваат за цел живот.

Europe House Тетово: Следните чекори кон европско академско искуство

Во Europe House Тетово, саемот ги доближи европските студиски програми до младите од Полошкиот регион. Претставници на амбасадите на Бугарија, Франција, Германија, Италија и Шведска, заедно со Националната агенција за европски образовни програми и мобилност, ја претставија широката палета можности што им се достапни на идните студенти од Северна Македонија.

Настанот ги охрабри младите да поставуваат прашања, да ги истражат можностите за стипендии и студентски размени, но и да размислат како студирањето во некоја од земјите на ЕУ може да влијае врз нивниот академски и личен развој.

Од академки амбиции до конкретни планови

Саемите за можности за студирање во ЕУ имаа за цел да ги поттикнат младите да размислуваат надвор од познатите граници, да поставуваат прашања и да истражат како студирањето во друга европска земја може да ја обликува нивната иднина. Преку вакви иницијативи, мрежата на Europe House придонесува младите информирано да ги направат следните чекори кон своите академски цели и да ги претворат амбициите во конкретни планови.

Понекогаш, патот до европски универзитет започнува со еден разговор што отвора сосема нов свет на можности.

 

„Студентите ја креираат агендата“ – серијата дијалози со евроамбасадорот започна на УКИМ

Posted on by Irena Hristov

Денес, амбасадорот на Европската Унија, Михалис Рокас, се сретна со студенти од Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје (УКИМ) во рамките на првото издание на „Студентите ја креираат агендата“ – серија универзитетски дијалози во која младите самите ги избираат темите за кои сакаат да разговараат.

Оваа иницијатива, организирана од Делегацијата на Европската унија и Europe House, во партнерство со Правниот факултет „Јустинијан Први“ – Скопје и Студентарија, ги става студентите во центарот на разговорите за нивната иднина. Целта е да им се отвори простор да ги постават своите прашања, да ги споделат своите искуства и директно да разговараат со евроамбасадорот за своите очекувања и приоритети.

Студентите самите ги предложија и избраа темите за дискусија, а активно го насочуваа и текот на разговорот, преземајќи ја на тој начин иницијативата во свои раце. Тие покренаа прашања поврзани со евроинтеграциите на земјата, владеењето на правото, можностите за младите и нивната улога во обликувањето на иднината на земјата.

Амбасадорот Рокас ја истакна важноста на обновената доверба, политичката посветеност и континуираните реформи – особено во насока на зајакнување на независноста и ефективноста на институциите – како клучни чекори за напредок на европскиот пат на земјата.

Тој се осврна и на можностите што ги нуди ЕУ, меѓу кои и програмата „Еразмус+“, охрабрувајќи ги младите да стекнуваат меѓународно искуство, знаењето да го вратат дома и да преземат поактивна улога во јавниот живот, придонесувајќи за позитивни промени и создавање подобри можности за идните генерации.

„Навистина уживав во денешната средба со студентите на УКИМ во Скопје. Претставуваше освежување да се чујат нивните прашања, идеи и грижи, и да се оствари толку отворена и искрена размена на мислења. Младите имаат многу што да кажат за својата иднина, а ние треба да ги сослушаме. Ваквите разговори нè зближуваат и ни помагаат да создадеме подобра иднина. Но, не станува збор само за слушање. Младите треба да имаат вистински глас и во донесувањето одлуки што влијаат врз нивните животи и врз иднината на нивната земја“, изјави евроамбасадорот Рокас.

Средбата на УКИМ е прва од серијата посети што евроамбасадорот ќе ги оствари на универзитетите низ земјата во рамки на иницијативата „Студентите ја креираат агендата“ (Students Set the Agenda). Целта е непосредно да се слушнат ставовите на младите за европската иднина на Северна Македонија и за улогата што сакаат да ја имаат во нејзиното обликување.

Овој серијал е во организација на Делегацијата на Европската Унија и Europe House, во партнерство со универзитетите во Северна Македонија и „Студентарија“ – најголемата студентска платформа предводена од млади. Во текот на академската година, студентите од целата земја ќе имаат можност да ги стават своите приоритети на агендата на евроамбасадорот.

„Жетва без нејзиното име” во Europe House Струмица: Разговор за руралните жени и нивниот невидлив труд

Posted on by Irena Hristov

Над 38.000 жени во Северна Македонија се регистрирани како земјоделки, но многу од нив немаат еднаков пристап до финансиска сигурност, породилно отсуство, здравствено осигурување и социјална заштита. Овие предизвици беа во фокусот на вчерашната панел-дискусија „Жетва без нејзиното име: Руралните жени и невидливиот труд”, одржана во Europe House Струмица.

Настанот беше организиран како дел од кампањата „Носи ја промената” (Wear the Change), иницирана од Делегацијата на Европската Унија и амбасадите на земјите членки на ЕУ, обединети во #TeamEurope. Дискусијата отвори простор за разговор за системските и институционалните пречки, но и за предрасудите и нееднаквостите што го ограничуваат пристапот на жените во руралните средини до нивните права.

Жените земјоделки учествуваат во производството на храна и руралната економија, а истовремено најчесто се грижат и за домот. Сепак, нивниот труд и придонес често остануваат надвор од формалните економски и институционални рамки. Посебно загрижувачки е пристапот до имот и земјиште: во 2021 година, само 4,1% од жените во руралните области биле евидентирани како сопственички на имот, додека на национално ниво земја поседуваат само 12% од жените.

Разговорот ги опфати причините за овие нееднаквости, вклучувајќи ги практиките поврзани со наследувањето. Иако ќерките имаат законско право да наследуваат, често се откажуваат од својот дел во корист на браќата. На тоа влијаат долгогодишни традиции и очекувањето дека по бракот ќерката ќе „припадне на друго семејство”.

Во дискусијата учествуваа Вероника Јоана Чолка, заменик-шефица на мисијата на Амбасадата на Романија, Лејла Рајкова, застапничка за правата на руралните жени и локалното земјоделство, и Лилјана Јоновски, вонредна професорка на Факултетот во Кичево и експертка за вклучување на жените во јавниот живот, со фокус на руралните средини. Разговорот го модерираше Андреа Угриноска од „Тиииит! Инк.“ – Скопје.

Панелистките ги разгледаа предизвиците со кои се соочуваат жените што живеат и работат во руралните средини, спроведувањето на законите и достапните механизми за поддршка. Беше отворена и перспективата на Романија, како земја со значително учество на работната сила во земјоделството, како и прашањето за улогата на Европската Унија во унапредувањето на правата на руралните жени.

Во разговорот беа опфатени и општествените и културните пречки што опстојуваат покрај законските рамки, како и начините на кои институциите и заедниците можат да придонесат за еднакви можности. По панелот, во прашања и одговори се вклучи и публиката.

Главната порака од дискусијата беше дека придонесот на жените земјоделки мора да биде препознаен и проследен со еднакви права и сигурност. Обезбедувањето пристап до имот, здравствено и социјално осигурување и права поврзани со работата претставуваат важен чекор кон поправедно и одржливо општество.

Преку караванот „Носи ја промената”, Делегацијата на Европската Унија, амбасадите на земјите членки на ЕУ и мрежата на Europe House продолжуваат да отвораат јавни разговори за родовата еднаквост и правата на жените низ земјата.

Врсничкото насилство не се победува со молчење: Работилница за булинг во Europe House Велес

Posted on by Irena Hristov

Како изгледа булингот од различни перспективи? И што се случува кога ќе ги смениме улогите и ќе се ставиме во позицијата на другиот?

По повод Светскиот ден на менталното здравје, средношколците во Europe House Велес преку интерактивната игра „Spectrum of Impact“ (Спектар на влијание) ги истражуваа различните улоги во ситуации на врсничко насилство.

Под водство на психолозите од Altera Kognicija, учениците од СОУ Гимназија „Кочо Рацин“ – Велес анализираа различни сценарија и разговараа за улогата на оној што врши насилство, за болката на оној што го трпи, но и за одговорноста на оние што набљудуваат.

„Она што ја направи оваа средба посебна беше енергијата на учениците, нивната отвореност, подготвеноста да размислуваат, да се стават во туѓа позиција и да согледаат дека зад секоја постапка стои човек, а зад секоја групна ситуација – односи, влијанија и избори“, истакна психологот Иле Махлијанов.

На младите учесници им поставивме едно прашање: „Што се крие зад булингот?“ Нивните кратки одговори потсетија дека булингот не е секогаш очигледен. Зад навидум безопасна шега, молчење или ситуација во која никој не реагира може да се крие туѓа болка што останува незабележана.

Работилницата потсети дека булингот не е проблем само на оној што го доживува, туку и предизвик за целата заедница. Молчењето на сведоците може да му овозможи на насилството да продолжи, додека еден глас на поддршка може да биде првиот чекор кон промена. Наместо да бидеме неми набљудувачи, можеме да избереме да го препознаеме насилството, да реагираме и да им дадеме поддршка на оние на кои им е потребна.

Серијата работилници ќе продолжи и во наредниот период, со вклучување различни групи ученици и организации. Преку нив, младите ќе добијат простор не само да разговараат за важни теми, туку и подобро да ги разберат туѓите чувства и перспективи, да поттикнат позитивна промена и да придонесат кон превенција на булингот.

Врсничкото насилство не се победува со молчење, туку со храброст, разбирање, емпатија и заедништво.

Еднакви на стартот, еднакви во спортот: Europe House и Women Power Cup на Скопскиот маратон

Posted on by Irena Hristov

Спортот не е само простор за натпревар, туку и простор за еднакви можности, самодоверба и инклузивност.

Токму со таа идеја, Europe House ги здружи силите со Women Power Cup и се приклучи на 22. издание на Виз Ер Скопскиот маратон преку иницијативата „Носи ја промената“ (Wear the Change) – заедно со жените и девојките кои спортуваат, се натпреваруваат, инспирираат и постојано ги поместуваат своите граници.

Заедничкиот маратонски настап беше дел од активностите со кои Europe House ја одбележа Европската недела на спортот, која започна на 23 септември и донесе низа спортски активности и иницијативи низ целата земја, со порака дека спортот е за сите – без оглед на возраста, полот или способностите.

Повеќе од трка

За да се истрча маратон, потребни се издржливост, дисциплина и упорност. Но, спортувањето не започнува на стартната линија. Тоа е здрава навика, посветеност, рутина и личен избор спортот да стане дел од секојдневието.

Нашиот Europe House тим и спортистките од Women Power Cup од Кочани, со заедничкото учество на Скопскиот маратон, испратија силна порака за поголема инклузивност и родова еднаквост во спортот. Сакавме да охрабриме што повеќе девојки и жени да го откријат спортот како простор за личен развој, поврзување и нови достигнувања.

Women Power Cup ја донесе енергијата на женскиот спорт, движењето и женската сила – на теренот, но и во општеството. А преку „Носи ја промената“ – иницијатива на Делегацијата на Европската Унија и Europe House мрежата – се отвора простор за разговор, нови идеи и промена кон поголема родова еднаквост.

Преку спорт до еднаквост

На најголемиот спортски настан во земјата, во маратонската, полумаратонската и штафетната трка „ЕУ за спорт“, годинава учествуваа рекордни 15.050 натпреварувачи од 63 земји. Од натпреварувачите кои ја завршија маратонската трка, 77 беа жени, наспроти 518 мажи.

Овие бројки покажуваат дека пред жените во спортот сè уште стојат предизвици, но и дека секое учество придонесува кон поголема видливост и поголеми можности.

Зашто во маратонот, како и во секоја друга спортска дисциплина, секој чекор е важен. А промената се случува тогаш кога ќе одлучиме да продолжиме да чекориме напред.

Преку својата целогодишна иницијатива „Носи ја промената“ и учеството во Скопскиот маратон, Europe House уште еднаш порача: да бидеме активни, да ги поддржуваме жените во спортот и да создаваме простор во кој секој има можност да учествува, да се натпреварува и да напредува.

Вклучи се и ти. Направи чекор понатаму. Носи ја промената.

GEN Z SPEAKS: Како младите го менуваат современиот јазик во дигиталната ера

Posted on by Irena Hristov

Јазикот постојано се менува, а секоја нова генерација внесува свои зборови, изрази и начини на комуникација. Од сленг и мемиња до гласовни пораки, кратенки и мешање јазици во една реченица – дали ова значи „пропаѓање“ на јазикот или е доказ дека тој е жива материја што постојано се развива?

Токму ова прашање беше во фокусот на GEN Z SPEAKS, студентска панел-дискусија што се одржа во Europe House Skopje во рамки на одбележувањето на Европскиот ден на јазиците. Разговаравме за тоа како младите, под влијание на социјалните медиуми и дигиталната комуникација, го менуваат начинот на кој зборуваме, пишуваме и се поврзуваме.

Разговаравме за јазикот, онаков каков што навистина го користиме денес – жив, променлив и постојано под влијаније на новите генерации.

Под модераторство на д-р Анета Наумоска од Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ – Скопје, во дискусијата учествуваа четворица студенти, секој претставувајќи еден од четирите јазици: Лука Ѓошевски (англиски), Георгиј Вучикиќ (италијански), Ангела Наумовска (германски) и Магдалена Стојановска (француски). Разговорот се одвиваше на македонски јазик, со автентични примери од сите четири јазици.

Од изрази што потекнуваат од интернет-културата до зборови и фрази што од онлајн просторот преминуваат во секојдневниот говор, дискусијата покажа дека дигиталната комуникација не го менува само начинот на кој се изразуваме, туку и самите јазици што ги користиме.

Но, наместо новите јазични навики да ги гледаме како невнимание кон јазикот, можеме да ги разбереме и како израз на креативноста и потребата на младите да комуницираат на свој начин. Една од клучните пораки на GEN Z SPEAKS беше дека добрата комуникација не значи само познавање на правилата, туку и разбирање на контекстот – да знаеме кога да ги следиме, кога да го приспособиме стилот и кога свесно да отстапиме од нив.

Зашто јазикот не е статичен систем. Тој живее, се менува и се развива заедно со луѓето што го зборуваат.

„Вавилон – Нова генерација” 2026: Прогласени победниците на конкурсот за најдобар студентски превод

Posted on by Irena Hristov

На Европскиот ден на јазиците, во Europe House Скопје, вчера беше доделена наградата „Вавилон – Нова генерација“ за најдобар студентски превод за 2026 година, во организација на Делегацијата на Европската Унија во Северна Македонија, во партнерство со Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ – Скопје.

Свеченоста ги обедини младите преведувачи од новата генерација со истакнати претставници на книжевниот и академскиот свет, означувајќи го финалето на годинашниот конкурс, посветен на промовирањето на книжевниот превод и јазичната разновидност.

Дами и господа, најдобар млад преведувач за 2026 е…

Добитничка на првата награда е Ивана Јаковова, за преводот на расказот “Night in Tunisia“ („Ноќ во Тунис”) од Нил Џордан, од англиски на македонски јазик. Жирито, составено од етаблирани преведувачи, универзитетски професори и писатели, го оцени нејзиниот превод како особено успешен во поглед на јазичната прецизност и креативноста, со доследно зачувување на авторскиот израз и стил.

Наградата ѝ ја врачи амбасадорот на Европската Унија, Михалис Рокас, а опфаќа реализација на студиски престој за нејзино професионално усовршување во областа на преведувањето, како и објавување на победничкиот превод во Годишниот зборник на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“. Ова признание претставува значаен чекор во нејзиниот преведувачки развој, но и можност и понатаму да ја истражува сложеноста на јазиците.

Покрај главната награда, жирито додели и две почесни признанија. Првото почесно признание ѝ припадна на Марија Нестороска за преводот на расказот „Lo scialle andaluso“ („Човекот со очила“) од Елза Моранте, од италијански на македонски јазик. Признанието ѝ го врачи проф. д-р Владимир Мартиновски, декан на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“.

Второто почесно признание го поделија Мартин Георгиев и Теодор Тасевски, за нивните преводи на расказот „Night in Tunisia“ („Ноќ во Тунис”) од Нил Џордан, од англиски на македонски јазик.

Студентска резиденција за книжевен превод во Струга

Како дел од конкурсот „Вавилон – Нова генерација“, и годинава се одржа студентска резиденција за книжевен превод, посветена на унапредување на преведувачките вештини, предводена од искусни ментори. Од 23 до 25 април, во Струга, учесниците работеа со Сања Михајловиќ Костадиновска, Ели Пујовска и Душко Крстевски, кои преку внимателно осмислена програма од работилници и менторски сесии им помогнаа да ги усовршат различните аспекти на преведувачкиот занает.

Резиденцијата им понуди на студентите можност за практична и професионална надградба надвор од универзитетските предавални, поттикнувајќи ги да истражуваат нови зборовни кованици, раскажувачки стилови и културни контексти. Покрај стекнувањето нови знаења и искуства, средбите создадоа простор и за нови пријателства и можности за идна соработка.

По завршувањето на резиденцијата, кандидатите добија задача да преведат расказ од еден од 24-те официјални јазици на Европската Унија, во рамки на својата јазична комбинација, кој сè уште не бил преведен на локалните јазици. Со своите завршени преводи, анонимно конкурираа за наградата за најдобар студентски превод.

Вавилон: Различни јазици, заеднички простор за книжевноста

Конкурсот и студентската резиденција „Вавилон – Нова генерација“ се засноваат на идејата за соработка, меѓукултурно поврзување и книжевна размена. Инспирирани од митот за Вавилонската кула, во кој јазичната разновидност се појавува истовремено како благослов и како пречка за разбирање, тие ја истакнуваат улогата на преведувањето како мост меѓу јазиците и културите.

Преку конкурсот, студентите имаат можност да преведуваат досега непреведени книжевни дела, и истовремено да придонесат кон зачувувањето и збогатувањето на јазичното наследство. На тој начин, „Вавилон“ ги поддржува младите преведувачи, го поттикнува квалитетот на книжевниот превод и отвора простор европската книжевност да допре до поширок круг читатели.

Новиот циклус на конкурсот „Вавилон – Нова генерација“ ќе биде отворен за пријавување во текот на раната пролет 2027 година, со што ќе продолжи поддршката за младите преведувачи и нивниот придонес кон поврзувањето на јазиците и културите.

Од органски отпад до обновлива енергија: Со поддршка од ЕУ до успешна локална приказна

Posted on by Irena Hristov

Како органскиот отпад може да се претвори во ресурс, а одржливите практики да придонесат за заштита на животната средина и развој на локалната заедница?

Во рамки на серијата „Истражување на локалните успешни приказни“ (EU Support – Local Change), организирана од Europe House Тетово, со група студенти по бизнис-економија и прехранбена технологија ја посетивме фабриката Везе Шари во Требош, во Полошкиот регион. Имавме можност одблизу да го проследиме процесот на собирање, обработка и пакување свежи јајца, но особено нè привлече начинот на кој органскиот отпад се искористува за производство на обновлива енергија.

Во капацитетите на „Електро Шари“ функционира биогасна централа во која се произведуваат електрична и топлинска енергија. Во оваа прва биогасна електрана од ваков вид во земјава, реализирана со поддршка на Европската Унија, кокошкините нуспроизводи и биоотпадот се користат за производство на електрична енергија, со капацитет од 8 GWh годишно.

Остатокот од отпадот се користи за производство на органско ѓубриво. На тој начин, отпадот станува ресурс, а производството се поврзува со практики за поефикасно искористување на суровините и намалување на влијанието врз животната средина.

Ваквите примери покажуваат како иновативните решенија и инвестициите во одржливи технологии можат да придонесат за поодговорно управување со ресурсите и развој на циркуларната економија. Со тоа се создаваат конкретни придобивки за заедницата и се отвораат можности за позелен и поодржлив локален развој.

Преку серијата „Истражување на локалните успешни приказни“, Europe House Тетово им овозможува на студентите да се запознаат со локални бизнис проекти и иницијативи низ Полошкиот регион и да ги поврзат знаењата од студиите со практиката. Посетите откриваат конкретни примери за тоа како иновациите и одржливите решенија можат да поттикнат позитивни промени на локално ниво, вклучително и преку поддршката од Европската Унија.

Subscribe To our newsletter!